
มีคุณนายคนหนึ่งใจบุญสุนทานตักบาตรทุกเช้า
ตักบาตรเสร็จก็แต่งสำรับกับข้าวอย่างบรรจงประณีต
เพื่อเอาไปถวายท่านเจ้าประคุณสมเด็จผู้เป็นเจ้าอาวาส
ด้วยความเคารพนับถือในจริยวัตรของท่าน
และชอบฟังท่านคุยเล่าเรื่องต่าง ๆ เรียกว่าตักบาตรเสร็จคุณนายต้องมาวัดทุกวัน
ถวายอาหารเสร็จก็คุยกับพระสมเด็จ
วันหนึ่งหลังจากคุณนายกลับแล้วพระหนุ่มรูปหนึ่งซึ่งเป็นศิษย์ก้นกุฏิของสมเด็จ
เข้าไปกราบเรียนว่าคุณนายคนนี้ใจบุญสุนทานจริง ๆ
แต่เคยได้ยินว่าเป็นคนใจแคบเหลือแม่อยู่คนเดียวปล่อยให้อดๆ อยากๆ ไม่เอาใจใส่
ปล่อยให้อยู่ห้องแคบๆหลังบ้าน ส่วนตัวเองและลูก ๆ อยู่ตึกใหญ่โตสะดวกสบาย
เวลาพูดจากับแม่ก็ฟังไม่ได้หยาบคาย ขู่ตะคอก กระแทกกระทั้น
ผิดกับตอนมาคุยกับสมเด็จที่วัดชนิดหน้ามือเป็นหลังมือ
แม่จะออกมาเดินเล่นหน้าบ้านก็ไม่ได้ไม่ยอมให้ออก
มีแม่แก่หลงๆ ลืม ๆ สติไม่สมประกอบอายเขา
มีคนเขาเล่าให้ฟังหลายรายแล้วเท็จจริงอย่างไรไม่ทราบได
้สมเด็จนั่งฟังเฉยไม่พูดว่าอะไร
วันหนึ่งมีกิจนิมนต์ไปทำบุญบ้านขากลับเดินผ่านหน้าบ้านคุณนาย
ท่านก็แวะบ้านคุณนายก่อนคุณนายดีใจมากที่สมเด็จมาเยี่ยมถึงบ้าน
ถือเป็นมงคลอย่างสูงที่พระขั้นสมเด็จมาเยี่ยมบ้านจึงเรียกลูกหลาน
มากราบเท้าท่านเป็นการใหญ่แล้วก็คุยกันเรื่องต่างๆ มากมาย
ในตอนหนึ่งสมเด็จท่านถามคุณนายว่า พระในบ้านมีไหม?
มีเจ้าค่ะพระในบ้านมีหลายองค์เป็นพระเก่าๆทั้งนั้นสมัยสุโขทัยก็มีเชียงแสนก็มี
อาราธนาท่านสมเด็จขึ้นไปดูข้างบน สมเด็จท่านเฉยแล้วถามต่อว่า
ได้ทราบข่าวว่าคุณนายมีแม่อีกคนเดี๋ยวนี้อยู่เสียที่ไหน?
คุณนายสะอึกเสียวแปลบเข้าไปในหัวใจจะตอบตามตรงก็กลัวว่า
สมเด็จจะเดินไปดูเห็นสภาพความเป็นอยู่ของแม่แล้วท่านจะติเตียน
อึกๆ อักๆ อยู่ครู่หนึ่งแล้วจึงตอบว่า ตอนนี้ท่านไม่อยู่เจ้าค่ะออกไปเยี่ยมญาติอีกนานจึงจะกลับ
สมเด็จท่านนั่งนิ่งอยู่สักครู่แล้วจึงลากลับ คุณนายก็ยังคงไปวัดเป็นปกติ
วันหนึ่งสมเด็จท่านเห็นว่าวันนี้ คุณนายยิ้มแย้มแจ่มใสพูดจาร่าเริงอารมณ์ดี
หลังการทำบุญทำทาน สมเด็จจึงถามว่าพระในบ้านของโยมโยมดูแลเรียบร้อยแล้วหรือยัง?
เรียบร้อยเจ้าค่ะ ดิฉันจุดธูปเทียน ถวายอาหารบูชาเสร็จแล้ว จึงมาที่วัดท่านไม่ต้องเป็นห่วง
อาตมาไม่ได้หมายถึงพระพุทธรูป…
พระในบ้านที่อาตมาถามถึงนี่ เป็นพระที่ยังมีลมหายใจ
คือแม่พระ ผู้มีพระคุณสูงสุดแก่โยม แม่ให้ชีวิตเรามาโดยเอาชีวิตตัวเองเขาแลก
เลี้ยงดูเรามาตั้งแต่ตีนเท่าฝาหอยจนได้ดิบได้ดีทุกวันนี้
แม่เหน็ดเหนื่อยทุกข์ทรมานแสนสาหัสแม่ทนหิวเพื่อให้ลูกอิ่ม
แม่ทนหนาวเพื่อให้ลูกอุ่น แม่ไม่เคยนอนถ้าลูกของแม่ยังไม่หลับ
ยามลูกเจ็บป่วยร้องไห้หัวใจแม่ก็เจ็บปวดและร้องไห้พร้อมกับลูกด้วย
แม่อยากเอาความเจ็บปวดทั้งหมดของลูกมาไว้ที่แม่ถ้าทำได้
แม่ยอมตายเพื่อลูกได้ พระคุณของแม่นี้ใหญ่หลวงเกินกว่าจะคณานับ
เราต้องตอบแทนบุญคุณท่านบ้างน่ะโยม
เอาตาดูหูใส่ เอาใจใส่ท่านบ้างไม่ใช้ปล่อยให้ท่านอด ๆ อยากๆ
เจ็บไข้ได้ป่วยก็ดูแลท่านบ้าง อาตมาได้ข่าวว่า คุณโยมเหลือแม่อยู่คนเดียว
และ ไม่ค่อยสนใจความเป็นอยู่ของท่าน ปล่อยให้อยู่ในห้องแคบๆ อดๆ อยาก ๆ
ไม่สงสารท่านบ้างหรือโยม? โยมจัดอาหารมาถวายพระได้ทุกวัน
แต่พระในบ้านอีกองค์ โยมไม่เคยจัดให้ และตอนที่โยมจัดมาให้
อาตมาสังเกตดูโยมจัดมาให้อย่างดีประณีตบรรจง
แต่ก่อนอาตมาไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไรก็ฉันของโยมตามปกติ
แต่ตอนนี้บอกตรงๆ เลยว่ากลืนไม่ค่อยลงมาหลายวันแล้ว
อาตมาเป็นพระในวัดไม่ควรเอาเปรียบพระในบ้านของโยมเกินไป
ถ้าพระในบ้านยังอด พระในวัดก็กลืนไม่ลง
การทำบุญให้ได้บุญมานะโยมเลี้ยงพ่อแม่ให้อิ่มหนำสำราญเสียก่อน
แล้วจึงถวายพระ
คุณนายไม่พูดอะไร นั่งน้ำตาไหล….
ลูกๆที่รักทุกคนได้ดูแลพระในบ้านของลูกๆ แล้วหรือยัง?
ถึงแม้ว่าจะเพียงเล็กน้อยก็ยังดี
บางคนกว่าจะรู้พ่อแม่เป็นพระในบ้านผู้ประเสริฐ ก็สายเสียแล้ว
คือรู้เมื่อท่านทั้งสองไม่มีตัวตนอยู่ในโลกนี้แล้ว…....